اثرات
کانابيس را می توان ترکيبی از آرامش سکرآميز ۱،
سرخوشی۲ و روياپردازی۳دانست. درک
علت بروز اين اثرات با شناخت مکانيسم اثر و
نواحی هدف کانابيس، بويژه در مغز، آسانتر
خواهد بود.
مکانيسم
اثر
ترکيب اصلی موجود در
گياه شاهدانه، دلتا -۹- تترا هيدرو کانابينول۸
ميباشد، که باختصار تی
اچ سی گفته ميشود. ترکيب فعال
ديگری که در کانابيس وجود دارد کانابيديول۹ميباشد.
هردوی اين ترکيبات جزو کانابينوئيدها۱۰بوده
محرک روانی محسوب ميشوند. اين مواد اثرات خود
را از طريق گيرنده های خاصی که بتعداد بسيار
فراوان در مغز و ديگر نقاط بدن پراکنده اند،
اعمال ميکنند. بطور طبيعی، کانابينوئيد خاصی
در مغز انسان توليد ميشود بنام انانداميد۱۱،
که در تنظيم حافظه، احساس درد و نيز سيستم
ايمنی بدن ايفای نقش ميکند. اين رسپتورها در
مناطقی از مغز که در تنظيم حافظه، تفکر،
تمرکز، درک زمان ،احساس کيف٬ حرکات هماهنگ و
نيز درک حسی نقش دارند، بيشتر يافت ميشوند.
بعنوان نمونه اختلالات حافظه در اثر تاثير
کانابيس بر هیپوکامپ ۱۲، و اختلالات
تعادل و هماهنگی حرکات، در نتيجه تاثير آن بر
مخچه و عقده های پايه ای۱۳ايجاد ميشوند.
کيفيت و کميت اثرات کانابيس را مقادير دو
ترکيب فوق و نسبت مابين آنها تعيين ميکند.و بر
همين اساس نژادهای مختلف کانابيس ، ويژگيهای
متفاوتی از لحاظ ترکيب، بو و مزه، و اثر
انفجاری اوليه۱۴ و ... نشان ميدهند.
سرخوشی و حالت اوج۱۴ ناشی از کانابيس،
بجهت تاثير تی
اچ سی بر سيستم ويژه ای در مغز است
بنام سيستم پاداش متقابل۱۵؛ نواحی
از مغز که درمقابل تحريکات(همچون غذا،
نوشيدنی و نيز داروهای مخدر) دوپامين ترشح
ميکنند. ميتوان گفت اين سيستم مسئول ايجاد
سرخوشی ناشی از تمامی داروهای مورد سوء مصرف
ميباشد.
فاکتورهای موثر در
نحوه بروز علائم ناشی از مصرف کانابيس
تاثيرات
کانابيس و علائم ناشی از مصرف آن از نظر کمی و
کيفی ميتوانند متفاوت باشند و فاکتورهای
مختلفی در ايجاد علائم کانابيس نقش دارند. در
اينجا به تعدادی از اين عوامل اشاره شده
است.
-
وضعيت
جسمی و روحی شخص وزن،
اندازه کلی بدن، خلق و خوی، تفکرات، نوع خيال
پردازيها و درجه تحمل دارو و..
-
نحوه
مصرف دود کردن يا خوردن
-
مواد
و داروهای ديگری که همزمان مصرف ميشوند
بايد توجه داشت که بسياری از مصرف
کنندگان، کانابيس را بهمراه ديگر مواد مصرف
ميکنند
-
شکل
و ترکيب کانابيس مصرفی انواع
حشيش و يا ماری جوآنا و در موارد نادر تی اچ
سی۴ خالص
برخی
موارد کم اهميت تر و ناشايع
علائم کانابيس را براساس
زمان بروز و مثبت يا منفی بودن علائم به ۲ يا ۳
گروه تقسيم ميکنند
مرحله
کوتاه مدت اوليه يا اوج: در
مرحله اول، فرد احساس عمومی لذت بخشی پيدا
ميکند. سرخوشی و آرامشی توام با شلی عمومی و
خنده های خودبخودی۵، و در کنار اينها؛
روياپردازيهايی منطبق بر درونيات شخص، از
جمله اثرات مهم و اصلی کانابيس ميباشند.
ادراکات حسی افزايش ميابند که علايم خاصی را
موجب ميشوند، من جمله: قدرت درک موسيقی افزايش
يافته،رنگها به نظرش شفاف تر و روشن تر مي
آيند، صداها به نظر از فاصله دورتر به گوش مي
رسند، احساس دارا شدن يك درك عميق تر از معاني
اشيا ايجاد ميشود. نکته مهم در اين زمينه،
اينکه، در ادراكات حسي به خصوص بينايي و
شنوايي تحريف به وجود مي آيد.
بلافاصله پس از تاثير،
مجاری تنفسی شل و گشاد شده، مردمك چشمها گشاد
ميشوند و در اثر انبساط عروق چشمی، چشمان شخص
ظاهری قرمز و خون گرفته پيدا ميکنند. با ايجاد
سرخوشی دهان خشک ميشود، احساس گرسنگی و تشنگی
دست ميدهد. دستها دچار لرزش ميشوند که بتدريج
با سردی توام ميشود. تجارب حسی لذت بخشی
پديدار ميشوند که با خواب آلودگی و اختلال در
تشخيص مکان و زمان (گذشت زمان کند ميشود)
آميخته ميباشند.
اختلال در حافظه کوتاه مدت،احساس قدرت بيش از
حد، شوريدگي يا اغتشاش فكري، تيرگي، هوشياري،
گيجي،هيجان، تحرك زياد، تحريك پذيري، تند
مزاجي، بي قراري، پر حرفی و خنده هاي بي دليل
از جمله علائم روانی اين مرحله ميباشند.
کانابيس
ضربان قلب را اندکی افزایش ميدهد (اين افزايش
ميتواند گاها شديد، تا دو برابر باشد)، ولی
درعين حال، موجب کاهش فشار خون ميگردد. البته
در مصرف کنندگان دائمی، نسبت به اين اثر تحمل
ايجاد ميشود. اين حالت دقيقا برعکس اثر تحريکی
کانابيس بر اشتهای مصرف کنندگانش ميباشد چرا
که هيچگاه نسبت به اين اثر تحمل ايجاد نميگردد.اشتهای
شخص بخصوص نسبت به موادی همچون : Wheat
Crunchies ... . و ...Chocolate Flavoured Milk افزايش
نشان ميدهد. مصرف کانابيس ميتواند شخص را
بطور ناگهانی دچار گرسنگی شديدی کند،
حالتی خاص که اصطلاحا مانچی۶ ناميده
ميشود
مرحله
پس از اثرات اوليه:
اين علائم
درصورتی بروز ميکنند که شخص، مصرف کننده
دائمی نباشد و کانابيس را بطور تفننی مصرف کند.
در اينصورت، شخص پس از محو شدن تاثيرات اوليه
دچار سستی عمومی و فراموشکاری ميگردد که اين
علائم، بسته به نوع و مقدارکانابيس مصرفی و
نحوه مصرف، کمابيش، ساعتها و حتی تا چند روز
ادامه ميابند
مراجعه به
مطالب ديگر شاهدانه